Ruimte en Sturing

Herfst. Een druilerige dag. Mooie witte koppen op de golven. De Aqualiner is weer met pech uit de vaart genomen. Pruttelend legt de Gemini aan bij de steiger van RDM. Kromgebogen ren ik in de striemende regen naar Droogdok. Het is erg stil op de eerste verdieping. Waar is iedereen? In de ‘vissenkom’ in de expositieruimte zie ik dat er vergaderd wordt. Daar zijn ze dus. Ben op dat moment weer blij dat ik zelfstandig ben. Altijd een hekel gehad aan dat soort bijeenkomsten. Zelden een vergadering meegemaakt die energie gaf. Waar duidelijke besluiten genomen werden. Ik herinner mij een uitspraak van Léon de Caluwé, die een uitgesproken voorstander was van het afschaffen van vergaderingen. “Er is maar één ding erger dan dromen dat je op een vergadering bent en wakker worden op die vergadering. Dat is aanwezig zijn op een vergadering en niet kunnen slapen.” Aan de gezichten is niet te zien of de vergadering net begonnen of bijna afgelopen is, waardoor ik maar besluit om even naar de bedrijfshal te gaan.

In het midden van de hal zijn er vier bedrijven bijgekomen. Dura Vermeer, Gemeentewerken Rotterdam, Building Brains (TNO) en Public Domain Architecten. Bij de kavel van TNO word ik vriendelijk onthaald door een student Werktuigbouwkunde, die samen met een aannemer voorbereidingen treft voor de bouw van een ruimte voor Building Brains, een samenwerkingstraject tussen Yacht, TNO en nog zo’n 30 partijen uit de hele bouwketen, van ingenieursbureau tot architect, van toeleverancier tot bouwonderneming, van MKB tot multinational. Samen zetten zij zo’n 170 kenniswerkers in, die onderzoek verrichten op locaties van onder andere TNO en de TU Eindhoven. En nu dus ook op RDM Campus. Het doel van Building Brains is in versneld tempo kennis en oplossingen te ontwikkelen rondom energiezuinig en duurzaam bouwen. Een pressure cooker. Merk trouwens dat ik een beetje moe word van het woord duurzaamheid. Misschien is het wel de rebel in mij die juist over vergankelijkheid wil praten.

Het is rond twaalf uur, meestal zijn vergaderingen dan afgelopen, en ik loop naar het Droogdok, waar ik zie dat iedereen weer op zijn plaats zit. Ga even naar Marjolijn Vegter. Een veelzijdige duizendpoot. Intelligent en een groot gevoel voor humor. Ik mag haar graag. Hoor van haar de laatste nieuwtjes van de afgelopen week. Het bericht dat Frank van der Wal ziek is, raakt mij.
Even later komt Mirjam van den Bosch binnen. Mirjam is onderwijsmanager van IPO (Industrieel Product Ontwerp). Ze was mij al eerder opgevallen vanwege haar ontwapenende lach. Alice in Wonderland. Een blij en open mens. Zie ik niet heel veel in het onderwijs. Vandaag lijkt ze niet erg blij. Beklaagt zich over de vele regels die het haar moeilijk maken om haar werk goed te doen. Ze heeft het gevoel dat haar ruimte steeds beperkter wordt en daardoor ook voor de mensen aan wie zij sturing moet geven. Sturing en Ruimte. Een thema dat mij enorm intrigeert. Ik vraag Mirjam of ze hier met mij over wil praten. Dat wil ze en graag ook. “Wanneer? Straks?” Ze stemt in. Geen bedenking. Geen agenda die haar dicteert. Wat een verademing in vergelijking met al die drukbezette managers.

We gaan de vissenkom in. We hebben een kleine drie kwartier voordat daar het volgende overleg plaatsvindt. Moet genoeg zijn. Als we de essentie niet weten te raken in drie kwartier dan lukt dat ook niet in twee uur. Haar waarheid ligt snel op tafel. Mirjam is geen politiek dier. Houdt weinig achter, laat in korte tijd het achterste van haar tong zien. Het is duidelijk dat het haar te doen is om ruimte geven aan talent, ontwikkeling en evolutionair leren. En dat in een politiek-ambtelijke cultuur met een sturingsfilosofie die gelooft in efficiency, doelmatig handelen en sturen op cijfers en feiten. Twee werkelijkheden die moeilijk in een doosje lijken te passen. Afrekenen of stimuleren? Twee manieren van het kijken naar de werkelijkheid. En ook zichtbaar en vooral voelbaar op RDM Campus (moet je wel gevoelig voor zijn maar dat terzijde).

Mirjam ziet het terug in de mensen die werkelijke innovaties op RDM Campus mogelijk moeten maken. Allemaal gedetacheerde individuen die niet opereren als team. Zou eigenlijk andersom moeten zijn. Een RDM Campusteam waarbij de leden gedetacheerd worden bij de verschillende opleidingen. Zorgt voor een heel andere dynamiek.

Het gesprek komt op strategie. Het pad of de marsroute om je doelen te bereiken. Hier zit voor Mirjam meteen de crux. RDM Campus heeft haar doelen en daarop gebaseerd een strategie maar dat hebben alle opleidingsinstituten ook. De opleidingen willen stabiliteit, RDM wil innoveren. Misschien is de belangrijkste vraag wel: zijn we in staat om er voor te zorgen dat op het gebied van de sturing de strategie tegelijkertijd stabiel gericht is op de lange termijn en dat op het gebied van de ruimte tegelijkertijd ruimte is voor maximale innovatie? Stabiele vernieuwing in plaats van stabiliteit OF vernieuwing. De essentie van stabiele vernieuwing is het doorzetten van gedetailleerde planvorming en ondertussen hier voortdurend dynamiek en beweging brengen. En dat is een klus die Leiderschap vraagt. En lef. “Iemand die traditioneel praat, innovatief denkt, rationeel werkt en inventief handelt.” (John van Putten van Ben Roos Dakbedekking)

Op dat moment wordt ons gevraagd de ruimte te verlaten. Tijd voor een vergadering. Van Stichting Roof Update. Een club van twaalf innovatieve dakbedekkings- en groenbedrijven die state of the art vernieuwingen op het dak mogelijk maken en in dat kader de daken van Open House wil voorzien van het nieuwste van het nieuwste. Ze zijn boos. Het blijkt dat zij niet zijn geïnformeerd over veranderingen in de bouwkundige constructies, waardoor het voor hen niet mogelijk is om te laten zien welke ongekende mogelijkheden er zijn op het dak. Zal dit nog goed komen?