Bevlogen pionieren

Afgelopen maandag (30 augustus) was ik uitgenodigd door Harry Starren van de Baak om in het Fotografiemuseum in Amsterdam te brainstormen over trends en ontwikkelingen van de stad. In het museumcafé kwam een jonge vrouw, die ook voor de bijeenkomst kwam, op mij af en bood mij haar rechtermouw aan om mijn gematteerde brillenglas schoon te maken. Nou maak ik wel vaker mee dat mensen mij wijzen op mijn beslagen rechter brillenglas maar nog nooit was mij een mouw aangeboden. Mijn dag kon al niet meer stuk. Suzanne Hansen. Een hartelijke, licht hese stem en een lekker bol zwanger buikje. We raakten in gesprek en ze vertelde mij dat ze organisatieadviseur was met een grote belangstelling voor architectuur. Een verrassende vrouw die ook eigenaar bleek van een fietsenzaak, die zij twee jaar geleden in Groningen had geopend (www.fietsje.nu). Wat ik zoal deed? Ik vertelde haar onder andere over mijn RDM-columns. Haar mond viel open van verbazing en ze haalde uit haar tas een voorstel om Parasite, het groene gebouwtje dat een tijdje op de liftschacht van Las Palmas heeft gestaan, op RDM Campus door studenten samen met experts uit de bouw-, architectuur- en ontwerpwereld te laten herontwikkelen van dak- tot waterwoning. Na afloop van de bijeenkomst reed zij mij naar het station en vroeg mij of ik hierover contact wilde opnemen met Frank van der Wal, projectleider Innovatieteams op RDM Campus.

De volgende dag reed ik naar de RDM. Word altijd blij als ik het terrein op rijd. Verreweg de mooiste onderwijslocatie die ik ken. Overal bedrijvigheid. De Aqualiner ligt voor Droogdok. Twee watertaxi’s brengen mensen die deze boot net gemist hebben aan wal. Ik parkeer mijn auto vlak voor de plek waar straks een restaurant haar deuren gaat openen. Is ook wel nodig. Nu al 7000 mensen die de Boymans expositie in de Onderzeebootloods hebben bezocht. Nu komen en gaan ze na bezichtiging weer met de Aqualiner terug. Zou aardig zijn om deze mensen wat langer op het RDM-terrein te laten verblijven en kennis te laten maken met wat hier allemaal gebeurt.

Ik heb nog even tijd voor mijn afspraak met Eelco Rietveld, directeur van Formula Zero, en besluit bij de twee Franken binnen te lopen. Frank van der Zwan is pr-medewerker. Hij vertelt mij dat er vanaf februari op RDM Campus een nieuwe Masteropleiding Product Design zal starten. Het wordt steeds leuker. Frank van der Wal heeft het druk, eigenlijk geen tijd. Een beetje de ziekte van tegenwoordig. Druk, druk, druk en de gedachte dat we voor ieder probleem een oplossing moeten vinden terwijl soms de oplossing grotere problemen oplevert dan het aanvankelijke issue. Maar dit terzijde. Ik vertel Frank over mijn ontmoeting met Suzanne Hansen. Bijzonder. Hij laat mij zien dat de Parasite boven aan zijn to do lijstje staat voor vandaag. Geeft ook aan dat het best een lastige klus zal worden. Complexe klussen zijn vaak ook dure klussen.

Voor het Innovation Dock ga ik op een van de banken zitten. Zie dat de klok van Droogdok nog steeds op 4 voor 4 staat, terwijl de klok op Innovation Dock half 11 aangeeft. In werkelijkheid is het 10 over 10. Staat de tijd hier stil of zijn we hier de tijd vooruit? Recht tegenover mij zie ik de Parasite staan. Ziet er verloren uit. Een beetje alsof het in een hoek gegooid is. Tegenover mij nemen jongens van het Albeda even pauze. Jonge gasten in een bruine overal. De capuchon over hun hoofd. Rook kringelt er onder uit. Als de pauze voorbij is en de werkmeester hen weer roept, slenteren ze terug naar Innovation Dock. Ziet er wat lusteloos uit, maar is waarschijnlijk alleen maar stoer.

Eelco Rietveld komt bij mij op het bankje zitten. Een jonge gast. Nog maar 41 en al 16 jaar ondernemer. Een echte pionier. Eigenlijk zijn hele leven al. Als eerste in Nederland als milieukundig ontwerper aan de TU Delft afgestudeerd. Hij herinnert zich nog de eerste dag van zijn studie, waarin verteld werd dat hij opgeleid zou worden om zo goedkoop mogelijk ontwerpen te maken voor massaconsumptie. Ging er bij hem niet in. Niks massaconsumptie. Cradle to cradle nog voordat dat woord was uitgevonden. Afgestudeerd bij Gispen, waar hij uit secundaire grondstoffen een goed recyclebare bureautafel ontwierp.

Eelco is een man die kan spelen met paradoxen. Bij veel mensen is het ‘het een of het ander’. Bij Eelco gaat het om het mogelijk maken van allebei. Gek op autoracen én op duurzaamheid. En het vermogen op die twee te koppelen. Uitvoering geven aan datgene dat schijnbaar niet kan. Niet alleen modellen maken op papier maar ze ook uitvoeren in de praktijk. In die zin ook een eigenwijze Rotterdammer. Zien is geloven. Terwijl niemand geloofde in de ontwikkeling van nulemissievoertuigen, bewees en bewijst Eelco dat het wel kan. ‘Het kan snel en het kan schoon.’

In 2005 had hij, samen met zijn compagnon Godert van Hardenbroek, onder de vlag van Formula Zero het eerste prototype ontwikkeld voor een waterstof kart in samenwerking met TNO Automotive te Delft. Geen ruimte om deze te testen. Kwam in die tijd Frank Rieck tegen. Frank is als lector Industriële Productinnovatie onder andere verantwoordelijk voor het eMobility-Lab van de Hogeschool en een van de pioniers van de campus. Hij vertelde Eelco over de plannen van de Hogeschool en Albeda om de RDM-gebouwen in te richten als broedplaats voor innovatie. Was de eerste kennismaking van Eelco met RDM. Niet veel later trok hij als eerste bewoner in wat toen nog Droogdok heette. Een lekkend dak, een ruimte waarin het leek alsof de bewoners in allerijl alles hebben moeten achterlaten. Af en toe militaire oefeningen in de hal. Een grote kale puinhoop. Geen verwarming. Kapotte vloeren die hij zelf glad smeerde. Geen voorzieningen maar wel 10.000 vierkante meter om te testen. Nog maar vier jaar geleden. De ontwikkelingen zijn snel gegaan. Slechts vier jaar later staat Formula Zero genoteerd in het wereldrecordboek van de FIA en creëert, ontwikkelt en visualiseert het nieuwe concepten op het grensvlak van duurzame energie en mobiliteit. Om die ontwikkelingen zichtbaar te maken, promoot het bedrijf nulemissieracen door het organiseren van en deelname aan competities, evenementen en het delen van innovatieve kennis (zie www.formulazero.nl).

Een verrassend gesprek met een bevlogen pionier, die op dit moment de gevolgen van de tijdgeest ervaart. Een hoop geneuzel over regels en procedures, waardoor ontwikkelingen trager gaan dan zou kunnen. Ook op de RDM. Soms is het moeilijk om daarbij niet al te sceptisch te worden. Zeker in een tijd als deze waarin ook innovatieve bedrijven als Formula Zero niet ontkomen aan bezuinigingen. Ach, schaarste leidt ook weer tot inventiviteit. Weer zo’n leuke paradox. En waar het vermogen om daarmee te spelen toe kan leiden, is goed zichtbaar bij Formula Zero.

Bij het afscheid geeft hij aan dat hij graag met andere ‘pioniers’ informeel rond de tafel wil om te kijken hoe we op de RDM de geest uit de fles kunnen krijgen. Een mooi voorstel. Wordt vervolgd!